ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Gitar

Rodrigo'nun Aranjuez Konçertosu: 1940'ta Barselona

Gitarın orkestra karşısında duyulabilmesi nasıl çözüldü?


Gitarın orkestrayla birlikte çalması uzun süre çözülmemiş bir denge sorunuydu. Çalgının sesi yüksek değildir ve kalabalık bir kadronun altında kalır. Joaquín Rodrigo 1939'da Paris'te yazdığı konçertoda bu dengeyi orkestrasyonla kurdu.

Eser ilk kez 9 Kasım 1940'ta Barselona'da, Palau de la Música Catalana'da duyuldu. Solist, eserin ithaf edildiği Regino Sainz de la Maza'ydı; Barselona Filarmoni'yi César Mendoza Lasalle yönetti. Bazı kaynaklar tarihi 6 Kasım olarak verir, ancak 9 Kasım daha yaygın biçimde kayda geçmiştir.

Madrid ancak bir ay sonra duydu. Eser 11 Aralık 1940'ta Teatro Español'de, Jesús Arámbarri yönetiminde ve yine aynı solistle çalındı. Savaşın hemen ardından gelen bu iki konser, eserin kısa sürede ülke dışına taşınmasının da başlangıcı oldu.

Çözümün kendisi partisyonda görünür ve dinleyicinin denge sorununu hiç fark etmemesini sağlayan şey de bu yazı biçimidir. Rodrigo orkestrayı gitarın üstüne yığmak yerine çalgı gruplarını sırayla konuşturur; gitar çaldığında yanındaki kadro incelir, orkestra büyüdüğünde gitar susar ya da eşliğe çekilir.

Konçertonun bıraktığı iz dağarın ötesindedir. Yirminci yüzyılda gitar için yazılan büyük kadrolu eserlerin çoğu, bu denge kurgusunun açtığı yoldan ilerledi.

Soru ve cevap

Aranjuez Konçertosu ilk kez nerede çalındı?

İlk seslendirme 9 Kasım 1940'ta Barselona'daki Palau de la Música Catalana'da yapıldı. Solist Regino Sainz de la Maza, orkestra şefi César Mendoza Lasalle'di.

Eser kime ithaf edilmiştir?

Rodrigo konçertoyu ilk seslendirmeyi yapan Regino Sainz de la Maza'ya ithaf etti. Madrid'deki ilk icra 11 Aralık 1940'ta yine aynı solistle gerçekleşti.