ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Yaylı çalgılar

Mstislav Rostropovich: Çello için Yazdırılan Yüz Eser

Yirminci yüzyıl çello dağarının büyük bölümü tek bir icracının ısrarıyla var oldu.


Çellonun solo dağarı yirminci yüzyıla girerken kemanınkinden belirgin biçimde dardı. Haydn, Schumann, Dvořák ve birkaç isim; sonrası seyrekti. Bu tabloyu değiştiren kişi Mstislav Rostropovich'tir.

Yüzden fazla eserin ilk icrasını yaptı ve bunların çoğu doğrudan onun isteğiyle yazıldı. Prokofyev'in Sinfonia Concertante'si onunla birlikte yeniden düzenlendi. Shostakovich iki çello konçertosunu ona yazdı; birincisinin ilk icrası için verdiği süre efsanevidir, eseri dört gün içinde ezberlediği anlatılır. Britten, Dutilleux, Lutosławski, Penderecki, Schnittke ve daha pek çok besteci onun için yazdı.

Çalışma biçimi bestecilerle ortaklık üzerine kuruluydu. Çellonun neyi yapabileceğini gösterir, sınırları esnetmeyi önerir, taslak aşamasında görüş bildirirdi. Britten'ın Çello Sonatı ve üç solo süiti bu ortaklığın ürünüdür.

İcra olarak tonu büyük ve ısrarlıydı. Yay basıncını yoğun kullanması kimi zaman sert bulundu; karşılığında büyük salonlarda orkestranın üstünden geçen bir ses elde etti. Sol elde geniş vibrato ve belirgin portamento kullandı.

Siyasi tarafı da icrasından ayrılmaz. Solzhenitsyn'i evinde barındırdığı için Sovyet yönetimiyle karşı karşıya geldi, yurt dışına çıktı ve vatandaşlıktan çıkarıldı. 1989'da Berlin Duvarı'nın yanında tek başına Bach çaldı; bu görüntü yüzyılın simgesel anlarından biri oldu.

Öğretmen olarak Moskova'da ve sonrasında Batı'da çalıştı. Öğrencileri arasında Natalia Gutman, Karine Georgian ve Jacqueline du Pré sayılır. Derslerinde tekniği müzikal fikrin peşinden getiren bir sıra izlediği anlatılır: önce cümle nasıl duyulacak, sonra bunun için el ne yapmalı.

Derslerimizde çağdaş dağar ileri seviyede programa girer. Yeni müzik, kursiyerin kulağını alışılmış kalıpların dışına çıkardığı için teknik kadar işitsel bir çalışmadır.

Soru ve cevap

Çello dağarı neden keman dağarından dar?

Uzun süre çello orkestrada ve sürekli basta kullanıldı, solo çalgı olarak daha geç kabul gördü. Yirminci yüzyılda Rostropovich gibi icracıların siparişleriyle dağar hızla genişledi.

Çağdaş eser çalışmak neden ayrı bir iş?

Tonal beklentiler ve alışılmış kalıplar geçerli olmadığı için kulak ezbere güvenemez. Ritim ve aralık okuması daha fazla ön çalışma ister.

Bu konunun dersi

DerslerimizÇello Kursu