ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Geleneksel çalgılar

Sirkülasyon Nefesi: Nefes Alırken Üflemeyi Sürdürmek

Yanakta biriktirilen hava, burundan nefes alınırken sesi kesintisiz tutuyor.


Bir nefesli çalgıda ses, nefes alındığı anda kesilir. Bazı geleneklerde bu kesinti kabul edilmez ve sesin baştan sona kesintisiz sürmesi istenir. Bu beklentiyi karşılayan çözümün adı sirkülasyon nefesidir.

Yöntem birbirinden ayrı iki işi aynı anda yürütür. İcracı yanaklarında ve ağız boşluğunda biriktirdiği havayı dil ve yanak kaslarıyla çalgıya gönderirken, aynı anda burundan nefes alır. Akciğerler dolarken ses, ağızdaki hava deposundan beslenmeyi sürdürür.

Avustralya'nın yiḏaki çalgısında bu teknik zorunludur. Çalgının dağarı tek ve kesintisiz bir dem üzerine kuruludur; o dem kesildiğinde parça da kesilir. İcracı havayı yanaklarıyla ve diliyle dışarı iterken burundan soluk alır.

Aynı teknik başka geleneklerde de bulunur. Açık havada çalınan çift kamışlı çalgılarda ve uzun ezgi hatlarının kesintisiz verilmesi istenen dağarlarda kullanılır. Teknik, çalgının kendisinden çok dağarın beklentisine bağlı olarak gelişiyor.

Öğrenilmesi fiziksel bir alışkanlık istiyor. Ağızdaki basıncı sabit tutmak ile burundan soluk almak birbirinden ayrı iki hareket olduğu için, ikisinin aynı anda yürütülmesi uzun bir çalışma gerektirir. Sonuç duyulduğunda ise ortada hiçbir kesinti ya da soluk payı bulunmaz.

Soru ve cevap

Sirkülasyon nefesi nasıl çalışır?

İcracı yanaklarında biriktirdiği havayı dil ve yanak kaslarıyla çalgıya gönderirken aynı anda burundan nefes alır. Akciğerler dolarken ses, ağızdaki hava deposundan beslenir.

Hangi çalgılarda zorunludur?

Avustralya'nın yiḏaki çalgısında dağar tek ve kesintisiz bir dem üzerine kurulu olduğu için zorunludur. Açık havada çalınan çift kamışlı çalgılarda da kullanılır.