Konservatuvar sınavlarının çalgı dışındaki en belirleyici bölümü solfej ve işitmedir. Pek çok aday bu bölümü ikinci planda tutar ve sınavda sonuç bunun tersini gösterir.
Sınav genellikle birkaç bileşenden oluşur. Deşifre okuma: daha önce görülmemiş bir ezginin ilk görüşte söylenmesi. Ritim okuma: yazılı ritmin doğru tempoda seslendirilmesi. Tek ses işitme: çalınan seslerin yazılması. Aralık ve akor işitme: çalınan aralığın ya da akor türünün adlandırılması. Ezgi yazma: çalınan kısa ezginin notaya alınması.
Bu bileşenlerin ortak özelliği, ezberle geçilememesidir. Ölçülen şey bilgi değil refleks; çalınan sesi tanımak ile o sesi hesaplamak arasında belirgin bir hız farkı vardır. Sınav süresi bu farkı görünür kılar. Hazırlık için en etkili yöntem kısa ve günlük çalışmadır. Haftada bir uzun seans yerine her gün on beş dakika, işitsel refleksin kurulmasında belirgin biçimde daha verimlidir.
İkinci etkili yöntem yazarak çalışmaktır. Duyulanı notaya alma pratiği, hem işitmeyi hem yazıyı aynı anda geliştirir. Kendi çaldığınız kısa ezgileri yazmak, kaydedilmiş dikte alıştırmalarından daha zor ve daha öğreticidir.
Üçüncüsü şarkı söylemektir. Çalgı çalan pek çok kursiyer söylemekten kaçınır; oysa iç işitme en hızlı söyleyerek gelişir.
Makamsal sınav yapan kurumlarda ek olarak koma perdeleri ve makam tanıma bulunur; bu, ayrı bir işitme çalışması gerektirir.
Derslerimizde solfej her dersin sabit bir bölümüdür. Kısa ve düzenli çalışma, sınav dönemine sıkıştırılmış yoğun hazırlıktan daha güvenilir sonuç verir.
Soru ve cevap
Solfeje ne zaman başlanmalı?
Çalgıyla aynı anda. Sınav dönemine sıkıştırılan hazırlık yeterli olmaz; işitsel refleks ancak uzun süreli ve düzenli çalışmayla kurulur.
Çalgı çalan biri şarkı söylemeli mi?
Söylemeli. İç işitme en hızlı söyleyerek gelişir; duyduğunu söyleyebilmek, yazabilmenin ve deşifre edebilmenin önkoşuludur.
Bu konunun dersi
DerslerimizTeori ve Solfej