ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Solfej, teori ve armoni

Solfej Sistemleri: Sabit Do ve Hareketli Do

İki ayrı okuma sistemi, iki ayrı beceriyi geliştiriyor.


Solfej hecelerinin nasıl kullanılacağı konusunda iki ana sistem vardır ve ikisi de yaygındır.

Sabit do sisteminde do her zaman do notasıdır; tonalite ne olursa olsun heceler perdeye bağlıdır. Fransa, İtalya ve Türkiye dahil pek çok ülkede bu sistem kullanılır. Avantajı, hecenin doğrudan perdeyi göstermesidir; nota okuma ile hece söyleme aynı işlem hâline gelir. Dezavantajı, tonalite ilişkilerinin heceden okunamamasıdır: do majördeki do ile re majördeki do aynı işlevde değildir ama aynı heceyle söylenir.

Hareketli do sisteminde ise do, her zaman tonaliteyi temsil eder. Re majörde re notası do diye okunur. Avantajı, işlevin doğrudan duyulmasıdır: do her zaman merkezdir, sol her zaman beşinci derecedir. Bu, armonik işitme ve transpoze için güçlü bir araçtır. Dezavantajı, tonalite değiştiğinde hecelerin de değişmesi ve modülasyonlu eserlerde karışıklık üretmesidir.

Minör tonalitelerde hareketli do iki alt geleneğe ayrılır: minörün do'dan başlatılması ya da la'dan başlatılması. Her ikisinin de savunucuları vardır.

Hangisinin daha iyi olduğu sorusunun genel bir yanıtı yoktur; iki sistem farklı becerileri geliştirir. Sabit do perde belleğini, hareketli do işlevsel işitmeyi güçlendirir. Bazı eğitim programları ikisini birlikte kullanır: okuma sabit do ile, işitme analizi hareketli do ile yapılır.

Makamsal dağar çalışan kursiyerde ek bir durum vardır: Türk müziğinde perde adları ayrıdır — rast, dügâh, segâh, çargâh — ve bu adlar hem perdeyi hem makamsal işlevi taşır.

Derslerimizde solfej, kursiyerin çalıştığı dağara göre planlanır. Sistem tutarlı biçimde uygulanır; ikisinin karıştırılması öğrenmeyi yavaşlatır.

Soru ve cevap

Hangi solfej sistemi daha iyi?

İkisi farklı beceriler geliştirir. Sabit do perde belleğini, hareketli do işlevsel işitmeyi güçlendirir. Önemli olan seçilen sistemin tutarlı uygulanmasıdır.

İki sistem birlikte kullanılabilir mi?

Bazı programlar okuma için sabit do, işitme analizi için hareketli do kullanır. Karıştırılarak değil, ayrı amaçlarla ve bilinçli olarak uygulanmalıdır.

Bu konunun dersi

DerslerimizTeori ve Solfej