Sürdin: Çan Ağzına Konan Parçanın Tarihi
Sesi kısmak için takılan parça, zamanla ayrı bir renk aracına dönüştü.
Bakır nefeslilerde çan ağzına yerleştirilen sürdin ilk bakışta sesi kısan bir parçadır. Tarihi ise bunun tersini gösteriyor: sürdin bir susturucu olmaktan çıkıp bağımsız bir tını kaynağına dönüştü.
Erken örnekler barok dönem trompet çalışma sürdinlerine uzanır; bu parçalar sonradan Harmon adıyla yerleşecek biçimin ilk hâlleri sayılıyor. Yirminci yüzyılın başında caz icracıları aynı fikri renk amacıyla kullanmaya başladı ve kap biçimli sürdin bu dönemde yaygınlaştı; Dizzy Gillespie ayarlanabilir kap sürdinleri kariyeri boyunca kullandı.
Biçimler işlevlerine göre ayrışır. Düz sürdin koni biçimindedir ve sesi ince, kesici bir yere çeker. Kap sürdin, düz sürdinin etrafına yerleştirilmiş halka biçimli bir çanaktır ve çan ağzını büyük ölçüde örter; tınıyı yumuşatır. Harmon ise mantar, kauçuk ya da sünger bir halkayla çana tam oturur, havanın tamamını içinden geçirir.
Parlaklık sıralaması bu yapıya uyar ve icracılar sürdin seçimini çoğunlukla bu sıralamaya göre yapar. Kap sürdin en yumuşak, düz sürdin orta parlaklıkta, Harmon ise en keskin uçtadır.
Sürdinin kalıcı olması da bundan. Bir çalgıya takılan parça, o çalgının sesini azaltmak yerine ona yeni bir kimlik verdiğinde dağarın içine yerleşir.
Soru ve cevap
Düz sürdin ile kap sürdin arasındaki fark nedir?
Düz sürdin koni biçimindedir ve sesi ince, kesici bir yere çeker. Kap sürdin bunun çevresine yerleştirilmiş halka biçimli bir çanak taşır ve tınıyı yumuşatır.
Harmon sürdin nasıl takılır?
Harmon, mantar, kauçuk ya da sünger bir halkayla çan ağzına tam oturur ve havanın tamamı sürdinin içinden geçer. Parlaklık sıralamasında en keskin uçta yer alır.
Bu konunun dersi
DerslerimizNefesli Çalgılar