ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Gitar

Wes Montgomery: Baş Parmağın Tonu

Montgomery pena kullanmadı; komşularını rahatsız etmemek için başladığı alışkanlık üslubuna dönüştü.


Wes Montgomery gitar çalmaya geç başladı ve pena kullanmayı hiç öğrenmedi. Anlattığına göre nedeni pratikti: gece çalışırken komşular şikâyet ediyordu, başparmağın etiyle vurmak daha sessizdi. Bu zorunluluk, caz gitar tarihinin en tanınan tonlarından birini üretti.

Başparmağın eti telle penadan daha geniş bir yüzeyde buluşur. Sonuç, üst harmoniklerin azaldığı, yuvarlak ve kalın bir tondur. Hız açısından dezavantajlıdır; Montgomery bunu aşağı ve yukarı yönde vurarak çözdü ve kayıtlarında hızlı pasajlar rahatlıkla duyulur.

Üslubunun ikinci işareti oktavlardır. Aynı notayı bir oktav arayla, aradaki teli susturarak birlikte çalmak Montgomery'den önce de vardı; onu solo kurma yöntemine çeviren kişi Montgomery oldu. Oktav bölümleri tek sesli bölümden sonra gelir ve enerjiyi yükseltir. Üçüncü aşama blok akorlardır: ezgi en üstte, altında tam akor.

Bu üç aşamalı kurgu — tek ses, oktav, blok akor — kayıtlarında sık tekrar eder ve solo yapısı üzerine düşünmüş bir müzisyeni gösterir. Doğaçlama, rastgele akan bir şey değil, dinamiği planlanmış bir anlatıdır.

Montgomery'nin kariyeri kısa ve geç başladı. 1959'da ilk önemli kayıtlarını yaptı, 1968'de kırk beş yaşında öldü. Son yıllarında yaptığı orkestralı, popüler dağara yönelik albümler eleştirildi; caz çevresi bunu ticari bir geri çekilme saydı. Aynı albümler onun daha geniş bir dinleyiciye ulaşmasını sağladı.

Pedagojik olarak Montgomery, tekniğin tek bir doğru yolu olmadığını gösteren açık örnektir. Başparmak vuruşu hiçbir metotta standart değildir; yine de ton olarak taklit edilmeye çalışılan bir sonuç üretmiştir.

Derslerimizde sağ el vuruş tercihi kursiyerin aradığı tona göre konuşulur. Pena, parmak ve ikisinin birlikte kullanıldığı hibrit düzen ayrı ayrı denenir; karar, kayıt dinlenerek verilir.

Soru ve cevap

Pena mı, parmak mı?

İkisinin de kendi tonu ve kendi kolaylığı vardır. Pena hız ve kesinlik, parmak yuvarlaklık ve çok sesli doku sağlar. Hibrit tutuş — pena ile birlikte orta ve yüzük parmağı — ikisini birleştirir.

Oktav çalmak neden zordur?

Aradaki telin susturulması gerekir. Sol el hem iki notayı basar hem aradaki teli sessiz tutar; sağ el ise iki tele aynı anda ve eşit güçte vurur.