Charlie Christian: Elektro Gitarın Solo Sesi
Christian yirmi beş yaşında öldü; gitarın caz topluluğundaki yerini kalıcı olarak değiştirmişti.
1930'ların büyük caz topluluklarında gitar ritim bölümünün parçasıydı. Dört vuruşluk akor eşliği çalar, nadiren öne çıkardı. Ses hacmi yetersizdi: akustik bir gitar, nefesli bölümün yanında duyulmuyordu. Elektro manyetiğin yaygınlaşması bu sınırı kaldırdı ve sınırın kalkmasını en iyi kullanan kişi Charlie Christian oldu.
Christian 1939'da Benny Goodman topluluğuna katıldı. Elinde Gibson ES-150 vardı; manyetiği bugün hâlâ onun adıyla anılır. Yaptığı iş teknik değil kavramsaldı: gitarı bir nefesli çalgı gibi düşündü. Cümleleri akor arpejlerinden değil, saksofoncuların kullandığı türden tek sesli, uzun soluklu hatlardan kuruldu.
Bu yaklaşım gitarın caz içindeki rolünü değiştirdi. Solo çalan bir gitarist artık eşlikçi değil, üflemeli bölümün eşitiydi. Sonraki kuşak — Barney Kessel, Tal Farlow, Jim Hall — bu zemin üstüne kuruldu.
Christian'ın ikinci katkısı armonikti. New York'ta Minton's Playhouse'daki gece oturumlarına katıldı; bebop'un doğduğu ortamdı. Akor değişimlerinin üstünde kromatik geçiş sesleri kullanması, o dönemde yeni sayılan bir dildi. Kayıtlarında duyulan cümleler, bebop'un gitardaki ilk izlerini taşır.
Tonu bugünkü ölçütlere göre kalın ve yumuşaktır. Manyetik tek bobinliydi, amfi küçüktü, tiz uçlar kısıtlıydı. Bu ton, ironik biçimde, uzun süre "caz gitarı tonu" sayıldı; oysa döneminin teknik sınırının sonucuydu.
Tüberkülozdan 1942'de, yirmi beş yaşında öldü. Profesyonel kariyeri üç yıl kadar sürdü. Bu kadar kısa bir sürede bir çalgının topluluk içindeki işlevini değiştirmek, caz tarihinde ender rastlanan bir durumdur.
Derslerimizde caz gitarı, akor bilgisiyle tek sesli cümle kurmanın birlikte yürüdüğü bir program üzerinden ilerler. Christian'ın kayıtları, cümlelerin akor değişimini nasıl izlediğini göstermek için erken dönemde dinletilir.
Soru ve cevap
Caz gitarına başlamak için elektro gitar şart mı?
Şart değildir. Akor bilgisi, cümleleme ve doğaçlama klasik ya da akustik gitarda da çalışılır. Elektro gitar topluluk içinde duyulmayı ve ton kontrolünü kolaylaştırır.
Doğaçlama nereden başlar?
Akor seslerinden. Akorun kendi seslerini hedef alarak kurulan cümleler, ölçek ezberinden önce gelir; ölçek bu hedefler arasındaki yolu doldurur.
Bu konunun dersi
DerslerimizElektro Gitar Kursu