Baterinin Doğuşu: Ayrı Davulların Bir Sete Dönüşmesi
Bateri bir çalgı değil, tek kişinin çalabilmesi için bir araya getirilmiş çalgılar topluluğudur.
On dokuzuncu yüzyıl sonunda tiyatro ve vodvil orkestralarında vurmalı bölüm birkaç kişiden oluşuyordu: biri trampet, biri büyük davul, biri zil çalardı. Küçük salonlarda bu kadar kişiyi çalıştırmak pahalıydı. Çözüm, bütün bu çalgıları tek bir icracının çalabileceği biçimde düzenlemekti.
İlk adım büyük davulun ayakla çalınmasıydı. Ayak pedalının yaygınlaşması yirminci yüzyılın ilk yıllarına denk gelir ve bu icat setin kurucu parçasıdır. İcracının elleri böylece trampet ve zillere serbest kaldı.
İkinci adım hi-hattır. Önce ayakla çalınan alçak bir zil çifti olarak ortaya çıktı, sonra yükseltildi ve bagetle de çalınabilir hâle geldi. Yükseltilmesi, davulcunun zaman tutma işini ellere taşımasını sağladı ve caz ritminin bugünkü biçimini mümkün kıldı.
Setin geri kalanı kademeli eklendi: tomlar, ayaklı tom, ride zili, crash zilleri. 1930'lara gelindiğinde bugünkü standart düzen büyük ölçüde oturmuştu. Sonraki değişimler boyut, malzeme ve sayı üzerinedir; mantık aynı kaldı.
Setin en önemli özelliği standart olmamasıdır. Bir davulcunun düzeni kendi çaldığı müziğe göre kurulur. Caz setinde küçük çaplı ve yüksek akortlu davullar, az sayıda zil bulunur; rock setinde daha büyük gövdeler ve kalın ziller tercih edilir. Latin ve fusion düzenlerinde ek perküsyon parçaları bulunur.
Bu tarih, yeni başlayan bir kursiyer için pratik bir sonuç taşır. Set alınırken parça sayısını artırmak değil, dört temel parçanın — kick, trampet, hi-hat, bir ride — kaliteli ve doğru akortlu olması önemlidir. Kalabalık bir set, çalışmayı kolaylaştırmaz.
Derslerimizde bateri eğitimi dört parçalı düzenle başlar. Tom ve zil eklemeleri, temel koordinasyon oturduktan sonra yapılır.
Soru ve cevap
Başlangıç için kaç parçalı set gerekir?
Dört parça yeterlidir: kick, trampet, hi-hat ve bir ride zili. Kalabalık set çalışmayı kolaylaştırmaz; temel koordinasyon bu dört parçada kurulur.
Hi-hat neden bu kadar önemli?
Yükseltilip bagetle çalınabilir hâle gelmesi, zaman tutma işini ayaktan ellere taşıdı. Caz ve sonrasındaki türlerin ritmik yapısı büyük ölçüde bu değişikliğin üstüne kuruludur.
Bu konunun dersi
DerslerimizBateri Dersi