Debussy ve Rengin Öne Geçmesi
Akorlar bir yere gitmek zorunda değildir; Debussy bunu gösterdi.
Batı armonisinin klasik mantığında akorlar işlevseldir: her akorun bir gitmek istediği yer vardır ve armonik yürüyüş bu çekimlerin zinciridir. Debussy bu mantığı zorunlu olmaktan çıkardı.
Kullandığı araçlardan biri modlardır. Majör ve minör dışındaki kilise modları — dor, frig, lid, miksolid — farklı çekim ilişkileri taşır; lidin artırılmış dördüncü derecesi ya da miksolidin indirilmiş yedincisi, tonal çekimi zayıflatır.
İkincisi paralel hareketlerdir. Aynı akor yapısını dizi boyunca kaydırmak, klasik kontrpuan kurallarının açıkça yasakladığı bir şeydir. Debussy bunu bir renk aracı olarak kullandı; akor artık bir işlev değil bir tınıdır. Üçüncüsü tam ses dizisidir. Altı eşit aralıklı sesten oluşan bu dizide yarım ton yoktur; dolayısıyla çekim merkezi de yoktur. Duyulan şey yönsüz ve asılı kalmış bir renktir.
Dördüncüsü genişletilmiş akorlardır. Dokuzlu, on birli ve on üçlü sesler çözülmesi gereken gerilimler olarak değil, akorun rengi olarak kullanılır. Caz armonisinin bu kullanıma çok şey borçlu olduğu kabul edilir.
Debussy'nin kendisi "empresyonist" nitelemesini reddetti; yine de müziğinin görsel çağrışım kurma biçimi bu adlandırmayı kalıcı kıldı. Eser başlıkları çoğu zaman parçanın sonuna konur; müzik bir betimleme değil, çağrışım olarak sunulur.
Piyano yazısı ayrı bir katkıdır. Pedal kullanımı, register ayrımı ve dokuların üst üste bindirilmesi, çalgının tını olanaklarını genişletti.
Derslerimizde modal armoni, tonal armoni kurulduktan sonra açılır. Kursiyer önce çekimleri duymayı öğrenir; çekimi zayıflatmanın anlamı ancak bundan sonra anlaşılır.
Soru ve cevap
Mod ile tonalite arasındaki fark ne?
Modlarda çekim ilişkileri farklıdır ve çözülme zorunluluğu zayıftır. Tonalitede her akorun gitmek istediği bir yer vardır; modal yazıda renk öne geçer.
Genişletilmiş akorlar ne zaman kullanılır?
Renk gerektiğinde. Dokuzlu, on birli ve on üçlü sesler çözülmesi gereken gerilimler olarak değil, akorun tınısının parçası olarak kullanılabilir.
Bu konunun dersi
DerslerimizArmoni Dersleri