ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Geleneksel çalgılar

Eric Sahlström: Bir Çalgının Yeniden Dolaşıma Girmesi

Nyckelharpa'nın yirminci yüzyılda geri dönmesi tek bir icracıya bağlanıyor.


Kullanımı azalmış bir çalgının yeniden dolaşıma girmesi kendiliğinden olmaz. İsveç'in nyckelharpa çalgısı yirminci yüzyılın ortasına doğru daralmış durumdaydı. Dönüşü büyük ölçüde tek bir adla anılıyor.

Eric Sahlström kuzey Uppland'daki Tobo'dan geliyordu. Ülkenin halk müziği alanındaki resmî icracı unvanını taşıyordu ve kaynaklar modern çağda çalgının yeniden canlanmasına en çok onun katkı verdiğini belirtir. Kendisi hem bu çalgıyı çaldı hem de kendi atölyesinde çalgı yaptı.

Çalgının yapısına da dokundu. Bir kaynak, üç sıra tuşlu kromatik biçimi 1929'da yeniden tasarladığını ve yaygınlaştırdığını aktarır. Bu tarih başka kaynaklarda doğrulanmış değildir ve tek bir aktarıma dayanır.

Geniş ölçekli dönüş ise sonradan geldi. Çalgıya ilgi 1960'lardaki kök müziği hareketine kadar azalmayı sürdürdü; İsveç'te 1970'lerde başlayan halk kültürü canlanmasıyla binlerce kişi çalgıyı yapmaya ve çalmaya başladı. Väsen ile Hedningarna gibi topluluklar sonraki yıllarda bu çalgıyı sahneye taşıdı.

Bu sıralama tek başına bir şeyi gösteriyor. Tek bir icracının çalışması çalgıyı ayakta tuttu; yayılma için ise bir kuşak değişimi ile geniş bir ilgi dalgası gerekti. İkisinden biri eksik kaldığında dönüş yarı yolda kalıyor.

Soru ve cevap

Sahlström'ün katkısı neydi?

Hem çaldı hem çalgı yaptı; kaynaklar modern çağda nyckelharpa'nın canlanmasına en çok onun katkı verdiğini belirtir. Bir kaynak üç sıra tuşlu kromatik biçimi 1929'da yeniden tasarladığını aktarır.

Çalgı ne zaman yaygınlaştı?

Geniş dönüş 1960'lardaki kök müziği hareketinden sonra geldi. İsveç'te 1970'lerde başlayan halk kültürü canlanmasıyla binlerce kişi çalgıyı yapmaya ve çalmaya başladı.