Isınma: Atlanan On Dakikanın Faturası
Isınma zaman kaybı gibi görünür; atlandığında kaybedilen zaman çok daha fazladır.
Kısıtlı zamanı olan kursiyerin ilk kestiği bölüm ısınmadır. Gerekçe makuldür: yirmi dakikası varsa, onu doğrudan esere ayırmak istenir. Bu hesap kısa vadede doğru, orta vadede yanlıştır.
Isınmanın birinci işlevi fizikseldir. Soğuk bir elde tendon ve kas esnekliği düşüktür; aynı hareket daha çok güç ister ve daha çok gerginlik üretir. Uzun süre bu şekilde çalışmak, bilek ve önkol ağrılarının sık nedenidir. Nefesli çalgılarda ve şanda aynı ilke solunum ve gırtlak kasları için geçerlidir.
İkinci işlevi dikkattir. Isınma, çalışmaya geçişi hazırlayan bir eşiktir. Doğrudan zor bir pasaja giren kursiyer, ilk dakikalarda hem elini hem dikkatini toplamaya çalışır; iki işi aynı anda yapamaz ve genellikle ikisini de yarım yapar.
Üçüncü işlevi ölçümdür. Isınma sırasında elin o gün nasıl olduğu anlaşılır. Bazı günler hareketler daha ağır gelir; bu, çalışma programının o gün için ayarlanması gerektiğini söyler. Ölçmeden başlayan kursiyer, kötü bir günde zorlayarak ilerlemeye çalışır ve sonuç alamaz.
Isınmanın nasıl yapılacağı çalgıya göre değişir, ancak ortak ilkeler vardır. Yavaş başlanır; ilk dakikalarda hız değil hareketin tamlığı aranır. Basit ve bilinen malzeme kullanılır — ölçek, arpej, uzun ses, temel vuruş kalıpları. Yeni bir şey öğrenmek ısınmanın işi değildir.
Şanda ve nefesli çalgılarda ısınmanın yeri daha da kritiktir. Yarı kapalı ses yolu egzersizleri — pipet fonasyonu, dudak titretme, mırıldanma — ses üretimini kolaylaştırır ve ses tellerinin yükünü azaltır. Bu egzersizlerin fonasyon eşik basıncını düşürdüğü araştırmalarla gösterilmiştir.
Vurmalı çalgılarda ısınma bilekten başlar ve tek vuruşlarla sürer; rudimentlerin yavaş tempoda çalışılması hem ısınma hem teknik bakım işlevi görür.
Süre konusunda ölçü esnektir. Yirmi dakikalık bir çalışmada beş dakika yeterlidir; bir saatlik çalışmada on dakikaya çıkar. Isınmanın çalışmanın yarısını yemesi gerekmez.
Soğumanın da bir karşılığı vardır ve neredeyse hiç konuşulmaz. Yoğun bir çalışmadan sonra birkaç dakika yavaş ve serbest çalmak, gerginliğin elden çıkmasına yardımcı olur. Aniden bırakılan bir çalışma, gerginliği günün geri kalanına taşır.
Ağrı ile yorgunluk arasındaki fark burada da belirleyicidir. Isınma sonrası geçmeyen bir ağrı, çalışmanın azlığından değil yanlışlığından gelir. Bu durumda süre uzatılmaz; duruş, el konumu ve çalgı kurulumu gözden geçirilir.
Soru ve cevap
Isınma ne kadar sürmeli?
Yirmi dakikalık bir çalışmada beş dakika yeterlidir; bir saatlik çalışmada on dakikaya çıkar.
Isınmadan sonra da ağrı varsa ne yapmalı?
Böyle bir durumda süre uzatılmaz: geçmeyen ağrı çalışmanın azlığından değil yanlışlığından gelir; duruş, el konumu ve çalgı kurulumu gözden geçirilir.
Bu konunun dersi
DerslerimizOn üç çalgı ailesi, altmış beş program