Yavaş Çalışmak Neden Hızlandırır?

Bir pasajı hızlı çalamayan kursiyerin ilk refleksi, onu daha çok hızlı denemektir. Bu yöntem neredeyse hiç işe yaramaz ve nedeni açıktır: hızda yapılan hata, yavaşta yapılan hatanın büyütülmüş hâlidir. Hız, hatayı çözmez; gizler ve pekiştirir.

Yavaş çalışmanın birinci işlevi, hareketin tam yapılmasına izin vermektir. Hızda parmak, olması gereken yere tam varmadan bir sonrakine geçer; bu kısalma tekrar edildikçe öğrenilir. Yavaşta ise her hareket sonuna kadar yapılır ve doğru hareket kaydedilir.

İkinci işlevi dinlemeye zaman bırakmaktır. Hızda kursiyer kendi çaldığını duyamaz, yalnız genel bir izlenim edinir. Yavaşta her sesin tonu, süresi ve bir sonrakine bağlanışı duyulur hâle gelir. Duyulmayan şey düzeltilemez.

Üçüncü işlevi gerginliği görünür kılmaktır. Hızda gerginlik, hıza karışır ve fark edilmez. Yavaşta omzun kalktığı, çenenin sıkıldığı ya da bileğin kilitlendiği anlaşılır. Gerginlik, hızın önündeki asıl engeldir; çözülmediği sürece tempo belli bir noktadan yukarı çıkmaz.

Yavaş çalışmanın nasıl yapılacağı da önemlidir. "Yavaş" demek, aynı hareketi gevşek yapmak değildir. Hedeflenen hızdaki hareketin aynısı, yalnız zamanda genişletilmiş olarak yapılır. Parmaklar aynı yüksekliktedir, yay aynı bölgeden geçer, dil aynı noktaya vurur. Bu ilke gözden kaçırıldığında yavaş çalışma, hıza hiç aktarılmayan ayrı bir hareket öğretir.

Tempo yükseltme yöntemi de düzenlidir. Pasaj, hatasız çalınabilen bir tempoda birkaç kez temiz çalınır; ardından küçük bir adımla yükseltilir. Hata çıktığında bir adım geri inilir ve orada beklenir. Adımların küçüklüğü sabrı zorlar, ancak kalıcılığı belirleyen şey budur.

Yavaş çalışmanın tek başına yeterli olmadığı bir durum vardır: çok hızlı pasajlarda hareketin kendisi hızda değişir. Bu durumda ritmik varyasyon devreye girer — pasaj noktalı ritimle, ters noktalı ritimle ya da gruplara bölünerek çalışılır. Böylece parmaklar hedef hıza yakın bir hareketle, ancak dinlenme aralıklarıyla çalışır.

Bir başka yararlı yöntem, pasajı sondan başa doğru çalışmaktır. Son iki nota çalışılır, sonra son üç, sonra son dört. Böylece pasajın en az çalışılan yeri olan bitiş, en çok tekrar edilen yer olur.

Yavaş çalışmanın en zor yanı sabırdır. Kursiyer yavaşta temiz çaldığında işin bittiğini sanır ve hemen hıza atlar. Oysa temiz çalınan tempoda birkaç kez daha kalmak, sonraki adımları kısaltır.