Kemanın Türk Müziğine Girişi
Batı kökenli bir çalgı, makamsal icranın merkezî çalgılarından biri hâline geldi.
Keman, on sekizinci yüzyıldan itibaren Osmanlı müzik ortamında kullanılmaya başlandı ve on dokuzuncu yüzyılda fasıl topluluğunun düzenli üyesi oldu. Bugün klasik Türk müziğinde ve halk müziğinde yaygın biçimde kullanılıyor.
Benimsenmesinin nedenleri açıktır. Perdesiz klavye, koma perdelerini ve kaydırmalı geçişleri doğrudan verir. Ses alanı geniştir. Yay, uzun ve bağlı ezgi hatları kurmayı sağlar; bu, insan sesine eşlik eden bir çalgı için önemlidir.
Çalma biçimi Batı tekniğinden ayrışır. Türk müziği icrasında keman genellikle dizin üstünde ya da daha aşağıda tutulur; omuzluk çoğunlukla kullanılmaz. Vibrato daha dar ve daha seçicidir. Kaydırmalar ifadenin parçasıdır ve Batı icrasındaki kadar kaçınılmaz görülmez.
Akort düzeni de farklılaşabilir. Klasik Türk müziği icrasında dörtlü ve beşli karışımı akortlar kullanılır; bu, belirli makamlarda parmak düzenini kolaylaştırır. Halk müziğinde yöreye göre farklı akortlar bulunur.
Süsleme dili bambaşkadır. Çarpmalar, kaydırmalar ve mikroton hareketleri makamın kimliğini taşır; bu dil Batı keman eğitiminde öğretilmez ve ayrıca çalışılır.
Bu durum, Batı keman eğitimi almış bir icracının makamsal dağara geçişini ilginç kılar. Teknik altyapı hazırdır; öğrenilmesi gereken şey perde anlayışı, süsleme dili ve seyir bilgisidir.
Derslerimizde makamsal keman eğitimi, Batı tekniğinden gelen kursiyerler için ayrı bir program olarak yürütülür. Koma perdeleri ve süsleme dili sistemli biçimde çalışılır.
Soru ve cevap
Batı kemanı çalan makamsal dağara geçebilir mi?
Geçebilir. Teknik altyapı aktarılır; öğrenilmesi gereken şey koma perdeleri, süsleme dili ve makam seyridir.
Türk müziğinde keman nasıl tutulur?
Genellikle dizin üstünde ya da daha aşağıda; omuzluk çoğunlukla kullanılmaz. Bu tutuş, kaydırmalı geçişleri ve serbest sol el hareketini kolaylaştırır.
Bu konunun dersi
DerslerimizKeman Dersi