Kontrbas: Büyük Çalgının Fizik Sorunları
Kontrbasta zorluk teknikte değil, ölçekte başlar.
Kontrbas, yaylı çalgı ailesinin en büyüğüdür ve bu büyüklük tekniğin tamamını belirler. Kemandaki bir parmak hareketi kontrbasta bir kol hareketine dönüşür; aynı müzikal fikir, bambaşka bir bedensel işle üretilir.
Birinci fark parmak düzenidir. Kemanda bir konumda dört parmak dört ayrı perdeye ulaşır. Kontrbasta aynı mesafe çok daha geniştir; alt konumlarda bir konum yalnız bir buçuk perdelik bir alanı kapsar ve parmak düzeni buna göre kurulur. Bu düzen, konum geçişini kontrbasta kaçınılmaz ve sürekli bir hareket hâline getirir.
İkinci fark ağırlık ve destektir. Sol elin tele uyguladığı baskı parmak gücüyle değil, kolun ağırlığıyla sağlanır. Parmak gücüyle basmaya çalışan kursiyer kısa sürede yorulur ve entonasyonu kaybeder.
Üçüncü fark duruştur. Kontrbas ayakta ya da yüksek bir tabure üzerinde çalınır; çalgı bedene yaslanır ve ağırlığı büyük ölçüde çalgının kendi pikine verilir. Çalgıyı kollarla taşımaya çalışmak, sırt ve omuz yorgunluğunun başlıca nedenidir. Çalgının yüksekliği, sol elin orta konumu göz hizasına yakın duracak biçimde ayarlanır.
Dördüncü fark yaydır ve kontrbasa özgü bir seçim gerektirir: Fransız tutuşu mu, Alman tutuşu mu. Fransız yayı diğer yaylı çalgılara benzer biçimde üstten tutulur; Alman yayı ise avuç içinden kavranır ve kolun ağırlığını farklı aktarır. İkisi de yaygındır; seçim öğretmene, ele ve icra edilen dağara göre yapılır.
Beşinci fark tepki süresidir. Kalın teller titreşmeye geç başlar. Bu, notanın yaydan biraz önce hazırlanmasını gerektirir; kontrbasçı, diğer çalgılardan bir an önce harekete geçer. Toplulukta bu gecikme hesaba katılmadığında bas hattı sürekli geç duyulur.
Altıncı fark roldür. Kontrbas çoğu türde armoninin temelini ve ritmin zeminini taşır. Bu, öne çıkmaktan çok zaman ve armoni sorumluluğu demektir; ölçü duygusu kontrbasçıda diğer çalgılardan daha katıdır.
Pizzicato, kontrbasta yaydan daha sık kullanılan bir tekniktir — özellikle caz ve popüler müzikte. Parmakla çekmenin kendi tekniği vardır: hangi parmakla, telin neresinden ve ne kadar etle çekildiği tonu doğrudan belirler.
Çocuklarda ve gençlerde kontrbas için küçük boy çalgılar mevcuttur; çeyrek ve yarım boylar yaygındır. Boy uygunluğu, bu çalgıda diğerlerinden daha kritiktir.
Soru ve cevap
Kontrbas yayında Fransız mı Alman tutuş mu seçilmeli?
İkisi de yaygındır. Seçim elin yapısına, öğretmenin yaklaşımına ve icra edilen dağara göre yapılır.
Sol el baskısı için güç mü gerekir?
Parmak gücü değil kol ağırlığı kullanılır. Parmakla bastırmaya çalışan kursiyer kısa sürede yorulur ve entonasyonu kaybeder.
Bu konunun dersi
DerslerimizKontrbas Dersi