ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Piyano ve klavyeli çalgılar

Rhodes ve Wurlitzer: İki Elektrikli Piyano, İki Ses Üretimi

İki çalgı da çekiçle çalışır; sesi alma biçimleri birbirinden ayrılır.


Elektrikli piyano tek bir çalgının adı değildir; aynı başlık altında birbirine benzemeyen çözümler toplanır. Altmışlı ve yetmişli yılların iki yerleşik modeli, Rhodes ile Wurlitzer, sesi birbirinden tümüyle farklı biçimde üretir.

Rhodes'ta çekiç ince bir çelik çubuğa vurur. Her çubuğun yanında onu uzatan bir ton çubuğu durur; sesin sürmesini sağlayan parça budur. Titreşim, çubuğun ucunun hemen ötesine yerleştirilmiş manyetik bir birim tarafından alınır. Birimin çubuğa uzaklığı değiştirilince tını da değişir; yaklaştıkça çan karakteri belirginleşir.

Wurlitzer başka bir yol izler. Keçe çekiçler madenî bir dile vurur ve diller büyük tek bir levhanın üstünde durur. Levha ile dil arasındaki değişen uzaklık sinyali üretir; yöntem kondenser mikrofonun çalışma biçimine benzer.

İki sesin ayrışması buradan gelir. Wurlitzer daha keskin ve dişli, Rhodes daha yuvarlak ve çana yakın duyulur. Wurlitzer'in madenî dilleri sert çalışta yorulur ve yıllar içinde kırılabilir; Rhodes'un çelik çubukları aynı yük altında daha uzun dayanır ve bakımı kolaydır.

İki çalgının yan yana durması da bundan. Biri ötekinin gelişmiş hâli değildir; ikisi farklı iki sesi, farklı iki fizikle kurar ve kayıtlarda hangisinin kullanıldığı ilk duyuşta ayırt edilir. Her iki model de yetmişli yılların kayıt odalarında yan yana bulunurdu.

Soru ve cevap

Rhodes sesi nasıl üretir?

Çekiç ince bir çelik çubuğa vurur, yanındaki ton çubuğu sesi uzatır ve manyetik bir birim titreşimi alır. Birimin çubuğa uzaklığı tınıyı belirgin biçimde değiştirir.

Wurlitzer'in çalışma biçimi nedir?

Keçe çekiçler madenî dillere vurur; diller büyük tek bir levhanın üzerinde durur. Levha ile dil arasındaki değişen uzaklık sinyali üretir, yöntem kondenser mikrofona benzer.