ANKANOM WhatsApp'tan yazın

Ana sayfa › Derslerimiz › Geleneksel Tezeneli ve Mızraplı Çalgılar › Çöğür Kursu

Çöğür Kursu

Bağlama ile divan sazı arasında duran orta boy sazda tezene tekniği ve âşık dağarı üzerine kurulu bir program.

Program

Çöğür Kursu Nedir, Nasıl İşler

Çöğür kursu; saz ailesinin orta boy üyesinde tezene tutuşu, perde düzeni, düzenlerin kavranması ve âşık dağarı üzerine yürüyen bireysel bir derstir. Ders haftada bir kez birebir işlenir.

Çöğür, bağlama ile divan sazı arasında bir yerde durur. Teknesi bağlamadan büyük, divan sazından küçüktür; bu ölçü ona hem çeviklik hem de dolgunluk kazandırır. Tarihsel olarak âşık geleneğinin yaygın çalgılarından biridir ve bugün de deyiş eşliğinde tercih edilir.

Dağar âşık geleneğinden gelir. Deyişler, semahlar ve bozlaklar bu çalgının asıl yazısıdır. Derste teknik çalışmanın yanında söyleyerek çalma da ayrı bir başlık olarak yürütülür; bu dağarda saz ile söz birbirinden ayrılmaz.

Ders içeriği

Derste Neler Çalışılır

Başlıkların sırası ve payı kursiyere göre değişir; tek bir düzen dayatılmaz.

Tutuş ve tezene

Orta boy teknenin kucakta yerleşimi, tezene tutuşu, vuruş yönü dengesi.

Sol el

Perde basma ve parmak ekonomisi, çekme ve çarpma süslemeleri, el gezinmesi.

Düzenler

Bağlama düzeni ve bozuk düzen; çöğürde akort ve tel kalınlığı ilişkisi.

Usul ve tartım

Dört, dokuz ve on zamanlı usuller, aksak bölünmeler, deyiş tartımları.

Eşlik ve söyleme

Deyiş ve semah eşliği, sözün nefesine uyum, giriş ve bitiş kalıpları.

Dağar

Âşık deyişleri, semahlar ve bozlaklar; yöresel tavır farkları.

Kur düzeni

Dört Kurda İlerleme

Kur geçişi tezene denetimine ve eşlik becerisine bağlıdır.

Kur 1

Tanışma

Tutuş, tezene vuruşu, boş tellerde tartım, ilk perde konumları.

Kur 2

Temel

Basit deyişler, düzenin kurulması, düzenli çalışma alışkanlığı.

Kur 3

Eşlik

Söyleyerek çalma, süsleme teknikleri, aksak usuller.

Kur 4

İcra

Dağarın genişlemesi, tavır çalışması, topluluk ve dinleti hazırlığı.

Yöntem

Yöntem

Tezene önce tek başına çalışılır. Sağ elin vuruş düzeni oturmadan sol ele geçilmez; çöğürde de tartımı taşıyan el tezene elidir. Boş tellerde yapılan vuruş çalışmaları ilk kurun her dersinde yer alır.

Söz ve çalgı birlikte yürütülür. Âşık geleneğinde çalgı sözün taşıyıcısıdır; yalnız çalgı üzerinden yürütülen bir çalışma bu dağarın mantığını eksik bırakır. Kursiyer erken aşamadan itibaren söyleyerek çalmaya başlar.

Dağar kulakla aktarılır. Deyişlerin gerçek biçimi kayıtlardan öğrenilir; nota yalnız iskeleti verir. Derste her yeni eser önce dinlenir, sonra çalışılır.

Kayıt öncesinde birebir deneme dersi düzenlenmektedir

Bu görüşmede kursiyerin hedefi, ayırabildiği çalışma zamanı ve varsa geçmiş deneyimi konuşulur; program buna göre belirlenir.

Rehber

Çöğür ve Âşık Geleneği Üzerine Yazılar

Teknik, düzenler, deyiş dağarı ve eşlik üzerine yazılar.

Yazılar kategori başlıklarına göre ayrılmıştır.

Geleneksel çalgılar yazıları ↗
Çöğür kursuna kaç yaşında başlanır?

Çöğürde alışılmış başlangıç on iki yaş civarıdır; belirleyici olan kolun sapa ulaşabilmesi ve teknenin ağırlığını taşıyabilmektir. Daha küçük yaşta cura ya da kısa sap bağlama ile başlanır. Yetişkin için üst sınır yoktur.

Çöğür dersi ücreti nasıl belirleniyor?

Ücret; dersin bireysel mi grup mu olduğuna, haftalık ders sayısına ve ders süresine göre değişir. Dönem başında kaç ders alınacağı da hesaba girer. Güncel ücretler için bizi arayabilir ya da WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.

Çöğür ile bağlama arasındaki fark nedir?

Çöğür, bağlamadan daha büyük tekneli ve daha dolgun seslidir; divan sazından ise daha küçük ve daha çeviktir. Tezene ve düzen mantığı ortaktır, bu yüzden birinden diğerine geçiş kolaydır.

Bağlama biliyorum, çöğüre geçmek zor mu?

Geçiş kolaydır; tezene düzeni, düzen mantığı ve dağar büyük ölçüde ortaktır. Yeni öğrenilmesi gereken şey biraz daha geniş perde aralıkları ve kalın tellerde vuruş derinliğidir.

Nota bilmem gerekir mi?

Gerekmez; dağar kulakla ve taklitle aktarılır. Nota okuma ve tartım yazımı ders içinde, ihtiyaç duyulduğu ölçüde verilir.

Evde çöğür çalışmak mümkün mü?

Mümkündür; çöğür orta düzeyde sesli bir çalgıdır ve çoğu evde rahatlıkla çalışılabilir. Kurum içindeki stüdyolar da haftanın yedi günü 09:00 – 23:00 arası açıktır.

Bağlantılar

Buradan sonra nereye bakılır

Ailenin bütünü

Bu programın bağlı olduğu çalgı ailesi, ortak yöntem ve kur düzeniyle tek sayfada toplanmıştır.

Geleneksel Tezeneli ve Mızraplı Çalgılar Aile sayfası