Dorothy DeLay: Yöntemsizliği Yöntem Sayan Eğitmen
Aynı sınıftan çıkanlar neden birbirine benzemiyor?
Bir eğitmenin izi çoğu kez sınıfından çıkanların ortak sesinden tanınır. Dorothy DeLay'in sınıfında böyle bir ortaklık yoktur; Itzhak Perlman, Midori, Sarah Chang ve Gil Shaham aynı odada çalıştı, ama dördünün de tonu başka bir yerden gelir. DeLay bunu bir eksiklik saymadı. Bir röportajda, gerçekte bir yöntemi olmamasının kendi yöntemi olduğunu söyledi.
Bu tutumun arkasında Juilliard'daki ustası Ivan Galamian ile arasındaki ayrım durur. Galamian teknik kavramları tanımlar ve doğrudan aktarırdı; DeLay soru sorardı. Barbara Lourie Sand'in on yılı aşkın süre Juilliard ve Aspen derslerine girerek yazdığı Teaching Genius, bu soru-cevap düzenini belgeleyen başlıca kaynaktır.
Soru sormanın karşılığı derste şöyle görünür. Bir yer çalınamadığında DeLay çözümü doğrudan söylemez, çalınamayan yerin hangi karara dayandığını karşısındakine buldururdu. Parmak düzeni mi, yay bölüşümü mü, yoksa tempoyla ilgili bir beklenti mi — kararın adı konduğunda aynı karar başka bir eserde de tekrarlanabilir hâle gelir.
Aynı sınıfta herkese aynı yolun izletilmemesi de buradan çıkar. Kaynaklar, DeLay'in tek bir ders düzeni kurmadığında ve her icracı için ayrı bir sıra izlediğinde birleşir.
Sınıfından çıkanların birbirine benzememesi şaşırtıcı değildir. Aktarılan şey bir ses değil, sesin nasıl seçileceğine dair bir düşünme biçimiydi; o biçim her icracıda başka bir yere varır.
Soru ve cevap
DeLay'in ders düzeni nerede belgelenmiştir?
Barbara Lourie Sand'in Teaching Genius kitabı, on yılı aşkın süre Juilliard ve Aspen derslerine girilerek yazıldı ve başlıca yazılı kaynak sayılır.
Galamian ile DeLay arasındaki fark nedir?
Galamian teknik kavramları tanımlayıp doğrudan aktarırdı. DeLay aynı kavrama soru sorarak yaklaşır, kararı icracının kendi cümlesiyle kurmasını isterdi.
Bu konunun dersi
DerslerimizYaylı Çalgılar