Haegeum: Dizde Dik Duran İki Telli Çalgı
Kore'nin yaylısı dizin üstünde dik tutulur ve ipek tellerle kurulur.
Yaylı bir çalgının tutuş biçimi, çıkardığı sesin sınırlarını da belirler. Kore'nin haegeum adlı çalgısı dizin üstünde dik tutularak çalınır. Tel sayısı ikidir ve geleneksel yapımda tel malzemesi olarak ipek kullanılır.
Yayın konumu Çin'in erhu çalgısıyla ortaktır. Yay, iki telin arasından geçirilir ve orada çalışır; at kılından yapılır. İki çalgı arasındaki bu benzerlik, ikisinin aynı çalgı ailesine bağlanmasını sağlayan başlıca ayrıntıdır.
Gövde malzemesi de kaynaklarda belirtilmiştir. Ses kutusu paulownia ağacından yapılır; sapı ve diğer parçaları için başka malzemeler kullanılır. Kore çalgılarının genelde iki ya da üç ayrı malzemenin birlikte kullanılmasıyla kurulduğu aktarılır.
Bu yapıya karşın çalgının ses alanı dar görünmüyor. İki telle neredeyse her sesin karşılanabildiği belirtilir ve bir kaynak ses alanını iki buçuk oktav olarak verir. Perdesiz bir sapta bu genişlik, yalnız parmağın yeriyle ve baskı derecesiyle kurulur.
Anlatım aralığı da sık anılan bir özellik. Çalgının hüzünlü bir tondan şakacı bir tona kadar uzanan sesler verebildiği aktarılır. İki telli ve klavyesiz bir yapıdan böyle geniş bir anlatım aralığı çıkması, çalgıyı çağdaş düzenlemelerde de kullanılır hâle getirdi.
Soru ve cevap
Haegeum nasıl tutulur?
Dizin üstünde dik tutularak çalınır. Yay iki telin arasından geçirilir ve at kılından yapılır.
Ses alanı ne kadardır?
İki telle neredeyse her sesin karşılanabildiği belirtilir ve bir kaynak ses alanını iki buçuk oktav olarak verir. Perdesiz sapta bu genişlik parmağın yeriyle kurulur.
Bu konunun dersi
DerslerimizGeleneksel Tezeneli ve Mızraplı Çalgılar