Müzik Okuluna Hazırlık Nereden Başlar?

Müzik okuluna ya da konservatuvara hazırlık denince akla ilk gelen şey yoğun çalgı çalışmasıdır. Oysa hazırlığın ilk adımı çalışmak değil, nerede olunduğunu görmektir. Ölçüm yapılmadan kurulan bir program, adayın zaten güçlü olduğu alanlara zaman harcar.

Ölçüm dört başlıkta yapılır. Birincisi çalgı düzeyidir: hangi dağarı hangi temizlikte çalabiliyor, teknik açıkları nerede. İkincisi işitmedir — aralık tanıma, ezgi tekrarı, akor ayırt etme. Üçüncüsü ritimdir: verilen bir kalıbı tekrar edebiliyor mu, ölçü duygusu oturmuş mu. Dördüncüsü nota okumadır.

Bu dört başlığın ölçülmesi bir iki ders alır ve hazırlığın geri kalanını belirler. Çoğu adayda çalgı düzeyi, işitme ve ritimden ileridedir. Yıllarca çalgı çalışılmış, diğer başlıklar ihmal edilmiştir. Sınavlarda ise bu başlıklar icra kadar belirleyicidir.

İkinci adım hedefin netleştirilmesidir. Devlet konservatuvarı, müzik öğretmenliği bölümü ve güzel sanatlar lisesi farklı sınav yapıları ve farklı beklentiler taşır. Hangi kuruma hazırlanıldığı belirlenmeden dağar seçilemez. Bu belirleme aynı zamanda gerçekçi bir takvim kurar.

Üçüncü adım takvimdir. Bir yıl varsa üçer aylık dönemlere bölünür: ölçüm ve teknik temel, dağar seçimi, ezber ve yorum, prova ve rutin. İki yıl varsa ilk yıl tümüyle teknik temele ve eksik başlıklara ayrılabilir. Süre kısaysa öncelik sıralaması değişir, ancak işitme ve ritim hiçbir durumda tamamen dışarıda bırakılmaz.

Dördüncü adım düzenli sınanmadır. Hazırlık boyunca aday, sınav koşullarına benzeyen ortamlarda çalar: başkalarının önünde, ısınmadan sonra tek seferde, tanımadığı bir mekânda. Yalnız kendi odasında çalışan bir aday, sınav gününde ilk kez bu koşullarla karşılaşır.

Yaş ve başlangıç zamanı da hesaba katılır. Güzel sanatlar lisesine hazırlanan bir çocuk için hazırlık, ortaokul yıllarına yayılır ve yoğun bir sınav çalışmasından çok düzenli bir eğitim biçimini alır. Üniversite düzeyindeki sınavlarda ise son iki yıl belirleyicidir.

Velilerin bu süreçte en çok zorlandığı konu belirsizliktir. Sonuç önceden bilinemez ve söz verilemez. Buna karşılık süreç boyunca ölçülebilir ilerlemeler vardır: tempo, dağar genişliği, işitme testlerindeki doğru oranı. Bu ölçüler, sonucu beklemek yerine süreci izlemeyi mümkün kılar.

Bir de alternatif yollar vardır ve baştan konuşulur. Konservatuvar tek yol değildir; müzik öğretmenliği, ses teknolojileri ve müzik teknolojileri bölümleri, konservatuvar dışı meslek yolları mevcuttur. Bu seçenekleri bilmek, adayın üzerindeki tek seferlik baskıyı azaltır.