ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Geleneksel çalgılar

Shamisen: Büyük Mızrap ve Sapa Değen Tel

Japon çalgısının tınısı, bir telin sapa hafifçe değmesinden doğan vızıltıyı içeriyor.


Japonya'nın shamisen adlı çalgısı üç tellidir ve dört köşeli bir gövde taşır. Gövdenin ön ve arka yüzü hayvan derisiyle kaplanır. Çalma aracı bachi adı verilen büyük bir mızraptır ve bu mızrap çalgının tınısını belirleyen parçalardan biridir.

Mızrabın malzemesi tek bir seçenekle sınırlı değildir. Kaynaklar bachi'nin fildişi, bağa ya da plastikten yapıldığını belirtir; biçimi de üsluba göre değişir. Mızrabın büyüklüğü, vuruşun hem tele hem gerilmiş deriye aynı anda inmesini sağlar.

Çalgının tınısındaki ayırt edici parça bir vızıltıdır. Kalın telin sapın yüzeyine hafifçe değmesiyle oluşan bu etki sawari adıyla anılır. Mızrap tele vururken aynı anda deriye de çarpar ve iki ses birlikte duyulur.

Kullanılan deri malzemesi bölgeye göre ayrışıyor. Bir kaynak Çin ile Okinawa'da yılan derisi kullanıldığını, Japonya ana adasında kedi ve köpek derisinin tercih edildiğini belirtir. Kullanılan derinin cinsi, çalgının tepki süresini ve ses parlaklığını birlikte değiştirir.

Bu üç ayrıntı çalgıda bir arada çalışıyor. Büyük bir mızrap, gerilmiş deri ve sapa hafifçe değen bir tel birleştiğinde çıkan ses, perdeli bir ud sesinden uzak durur. Bir çalgının kimliği, çoğunlukla ilk bakışta kusur gibi görünen bir ayrıntıdan geliyor.

Soru ve cevap

Sawari nedir?

Kalın telin sapın yüzeyine hafifçe değmesiyle oluşan vızıltıdır. Mızrap tele vururken aynı anda deriye de çarpar ve iki ses birlikte duyulur.

Bachi neyden yapılır?

Kaynaklar fildişi, bağa ya da plastikten yapıldığını belirtir. Biçimi üsluba göre değişir ve büyüklüğü vuruşun tele ile deriye aynı anda inmesini sağlar.