Ana sayfa › Derslerimiz › Geleneksel nefesli çalgılar
Geleneksel nefesli çalgılar
Ney, kaval, mey, zurna, duduk ve balaban; her birinde ses üretiminin ayrı kurulduğu, nefes ve kamış bilgisine dayanan programlar.
Genel bakış
Her çalgı sesi başka bir yerde kurar
Geleneksel nefesli çalgıların ortak bir ses üretme yolu yoktur. Neyde ses, havanın başpare kenarında bölünmesiyle doğar; meyde ve dudukta çift kamış titreşir; kavalda hava doğrudan ağız deliğine yönlendirilir. Bu yüzden program çalgıya göre baştan kurulur.
İlk aşamanın uzunluğu da buradan gelir. Neyde tek bir düzgün ses çıkarmak haftalar alabilir; kavalda ilk ses daha çabuk gelir ama süsleme bilgisi uzun sürer. Program bu farkı gizlemek yerine kursiyere baştan söyler.
Nefes yönetimi bütün ailede ortaktır. Karın desteğiyle verilen hava, ciğerin kapasitesinden çok kontrolüyle ilgilidir; uzun ses çalışmaları program boyunca hiç bırakılmaz.
Bu ailede
Bu ailede eğitimi verilen branşlar
Altı çalgı da nefesle çalınır; ses üretimi, kamış bilgisi ve dağar bakımından ayrı yürütülür.
Ney
Baş pozisyonu, hava açısı ve nefes desteği; klasik ve tasavvuf dağarı.
Kaval
Dilli ve dilsiz kaval; halk müziği tavırları ve süsleme teknikleri.
Mey
Çift kamışlı halk çalgısı; kamış hazırlığı ve nefes yönetimi.
Zurna
Güçlü sesli açık hava çalgısı; sürekli nefes ve usul bilgisi.
Duduk
Yumuşak tınılı çift kamışlı çalgı; uzun ses ve ifade çalışması.
Balaban
Duduk ailesinden; kamış kontrolü ve makamsal ezgi icrası.
Sipsi
Tek kamışlı küçük çalgı; Teke yöresi tavrı ve hızlı parmak çalışması.
Yöntem
Uzun ses, kamış ve makam
Program uzun ses çalışmasıyla başlar. Tek bir perdenin baştan sona düzgün, titremesiz ve aynı yükseklikte tutulabilmesi, sonraki her şeyin ölçüsüdür; bu çalışma ileri düzeyde de sürer.
Çift kamışlı çalgılarda kamış bakımı programın parçasıdır. Kamışın açıklığı, ıslaklığı ve ömrü sesi doğrudan belirler; kursiyer kendi kamışını hazırlamayı ve saklamayı öğrenir.
Makam bilgisi dağarla birlikte yürür. Bir taksimin nereden başlayıp nerede karar kılacağı, seyir bilgisi olmadan öğrenilemez; bu nedenle teorik çalışma icradan ayrı tutulmaz.
Kayıt öncesinde birebir deneme dersi düzenlenmektedir
Bu görüşmede kursiyerin hedefi, ayırabildiği çalışma zamanı ve varsa geçmiş deneyimi konuşulur; program buna göre belirlenir.
Rehber
Bu konuda yazdıklarımız
Aşağıdaki yazılar bu bölümün kendi konusundan seçilmiştir.
Yazılar kategori başlıklarına göre ayrılmıştır.
Geleneksel çalgılar yazıları ↗Ney öğrenmek zor mu?
İlk ses çıkarma aşaması diğer nefesli çalgılara göre uzundur; başpare açısı ve nefes desteği oturana kadar zaman gerekir. Bu aşama geçildiğinde ilerleme diğer çalgılardan farklı değildir.
Hangi neyle başlamalıyım?
Başlangıç için genellikle orta boy akortlar tercih edilir; delik aralıkları el açıklığına uygun olmalıdır. Doğru boy tanışma görüşmesinde birlikte belirlenir.
Mey ve duduk aynı çalgı mı?
Akraba çalgılardır, ikisi de çift kamışlıdır. Gövde ölçüleri, kamış genişliği ve dağar farklıdır; duduk daha yumuşak ve uzun sesli, mey daha keskin tınılıdır.
Kamışı kendim mi hazırlayacağım?
Başlangıçta hazır kamış kullanılır. Belirli bir düzeyden sonra kamışın açıklığını ayarlamak ve bakımını yapmak programın parçası hâline gelir; bu beceri sesin tutarlılığı için gereklidir.
Sürekli nefes tekniği öğretiliyor mu?
Zurna ve mey gibi çalgılarda ileri aşamada çalışılır. Temel nefes desteği ve uzun ses oturmadan bu tekniğe geçilmez.
İlk ses ne kadar sürede çıkar?
Kişiden kişiye değişir ve yetenekle değil doğru açının bulunmasıyla ilgilidir. Ney ve dilsiz kavalda bu aşama ayrıca çalışılır; dilli kaval ilk günden ses verir.