Ana sayfa › Derslerimiz › Geleneksel yaylı çalgılar
Geleneksel yaylı çalgılar
Kabak kemane, kemençe ve yaylı tambur; yay kontrolünün makam seyri ve yöre tavrıyla birlikte çalışıldığı programlar.
Genel bakış
Perdesiz bir sap, kulakla kurulan bir düzen
Geleneksel yaylı çalgıların perdesi yoktur. Doğru sesi bulmak, kulağın ve elin birlikte kurduğu bir alışkanlıktır; bu nedenle entonasyon çalışması program boyunca hiç bırakılmaz.
Bu ailede perdeler batı müziğinin yarım ses düzeninden farklıdır. Makamların koma perdeleri ancak kulakla yerleşir; sabit bir işaret yerine, duyulan sesin doğruluğu ölçü alınır.
Yay kolu ikinci belirleyicidir. Kemençede kısa yay ve tırnakla temas, kabak kemanede daha geniş bir yay hareketi gerektirir; aynı ezgi iki çalgıda farklı yay planlarıyla çalınır.
Bu ailede
Bu ailede eğitimi verilen branşlar
Üç çalgı da yayla çalınır; tutuş, temas noktası ve dağar bakımından ayrı yürütülür.
Kabak kemane
Yaylı halk çalgısı; yay kontrolü ve yöresel tavır bilgisi.
Kemençe
Klasik ve Karadeniz kemençesi; yay ve tırnak tekniği.
Yaylı tambur
Uzun saplı yaylı çalgı; entonasyon ve makam seyri çalışması.
Yöntem
Yay, koma perdesi ve tavır
İlk aşamada boş tel çalışması yürütülür. Yayın düz, dengeli ve tutarlı bir ses üretmesi beklenir; sol el bu ses oturmadan devreye girmez.
Perde çalışması makam üzerinden ilerler. Rast, uşşak ve hüseyni gibi yakın makamlarla başlanır; koma farkları tek tek çalışılır ve kursiyerin kendi kulağıyla denetlemesi hedeflenir.
Tavır, dağarın içinde öğretilir. Karadeniz kemençesinde çift ses ve hızlı yay, klasik kemençede uzun ve bağlı seyir belirleyicidir; hangi tavrın çalışılacağı kursiyerin yöneldiği dağara göre seçilir.
Kayıt öncesinde birebir deneme dersi düzenlenmektedir
Bu görüşmede kursiyerin hedefi, ayırabildiği çalışma zamanı ve varsa geçmiş deneyimi konuşulur; program buna göre belirlenir.
Rehber
Bu konuda yazdıklarımız
Aşağıdaki yazılar bu bölümün kendi konusundan seçilmiştir.
Yazılar kategori başlıklarına göre ayrılmıştır.
Geleneksel çalgılar yazıları ↗Kemençe öğrenmek için müzik geçmişi gerekir mi?
Gerekmez. Program, yeni başlayan kursiyere göre kurulur; yay tutuşu, oturuş ve ilk perdeler baştan çalışılır.
Klasik kemençe ile Karadeniz kemençesi arasındaki fark nedir?
Gövde biçimi, tel sayısı ve tutuş farklıdır. Klasik kemençe dizin üzerinde tutulur ve makam dağarında kullanılır; Karadeniz kemençesi ayakta çalınabilir ve horon dağarına yakındır.
Perdesiz çalgıda doğru sesi bulmak ne kadar sürer?
Düzenli çalışmayla ilk temel perdeler birkaç ay içinde yerleşir. Koma perdelerinin oturması daha uzun sürer; bu süreç kulağın gelişimiyle birlikte ilerler.
Kabak kemane ile kemana benzer mi?
Yay mantığı benzerdir, gövde ve ses rengi farklıdır. Kemanda bilinen yay tekniği kabak kemanede işe yarar; perde düzeni ve tavır ise ayrı çalışılır.
Nota mı, meşk mi?
İkisi birlikte yürür. Nota dağarı kaydetmeye, meşk ise notaya yazılamayan süsleme ve tavrı aktarmaya yarar.
Kemençede tırnak uzunluğu önemli mi?
Tekniğin parçasıdır. Ses, tırnağın telin yanından dokunmasıyla elde edilir; çok kısa tırnak tele yeterince temas edemez, çok uzun tırnak denetimi zorlaştırır.